در راستای معرّفی کتابِ تازه‌ی آقای حسن فرهنگی در کتاب خوانه‌ی فرندفید به استحضار می‌رساند که ما از آسمون بارون می‌یاد لی‌لیا را ابتیاع فرموده (یا هدیه گرفتیم! چه فرقی می‌کند؟!) و داغ داغ خواندیم‌اَش و لذّت‌اَش را بردیم در راستای اهداف متعالی ادبیات. می‌توانم قول بدهم به شما که از خواندن ِ داستان‌های این مجموعه پشیمان نخواهید شد و ابداً غر نخواهید زد به جان ِ خودتان که آی وقت تلف کردم یا پول هدر دادم یا هر چی.

البت، این را قول نمی‌دهم که هر شانزده داستان ِ کتاب، با نام‌های بعضاً یک مُدلی‌اَش(مثلاً «بوی گندت فراموشم نمی‌شه زن» یا «مرد خم شد و پای خود را می‌بوسید» و …) به دل‌تان بنشیند. گاهی زیادی فلسفی نوشته است آقای فرهنگی.  وقتِ خواندنِ داستان همه چیز بر وفق ِ مراد است ولی، ته‌اَش … آدم مات می‌ماند. یکی‌اَش، داستان دوّم کتاب که از قضا عنوان‌اَش هم طبقه‌ی دوّم است.

داستان‌های سوّم و چهارم («این خانه سیاه و سفید است» و «شترهای عزیز») امّا، خیلی معرکه است به نظر من. شترهای عزیز درباره‌ی سربازی است که از سر دلتنگی برای مادرش، هوس ِ فرار از پادگان به سرش می‌افتاد و می‌رود پی مادر. مادر کجاست حالا؟ الله الاعلم. انگاری، بابای سرباز، وقتِ دو سالگی ِ این پسر، مادرش را از خانه هی کرده بوده بیرون و بعد، سرباز هیچ‌وقتِ عمرش هیچ‌خبری نداشته است از مادرش. با این حال، از تنها نشان ِ باقی‌مانده که یک دایی پلیس است، موفّق می‌شود که مادرش را بجوید امّا، چه جُستنی؟! خدا نصیب نکند الهی. باید بخوانید داستان را. ما که عجیب خوش‌مان آمد.

علاوه بر این دو داستان، «شرم گل‌بهی» نیز داستان ِ خوبی بود. دیده‌اید ملّت، دختر و پسرهای جوان را می‌گویم، با هم‌دیگر که آشنا می‌شوند هی مترصّدِ اندکِ فرصتی هستند تا یار و رفیق‌شان را محک بزنند از برای اثبات نجابت و متانت. این داستان ِ «شرم‌گل‌بهی» نیز درباره‌ی همین حکایتِ آشناست با سرانجامی مضحک و تلخ. 

در این میان، یکی از داستان‌های کتاب زیادی رو اعصاب است عزیزم. منظورم به کس خاصی نیست! «عزیزم» عنوان داستانِ موردنظر ِ من است که زیادی حرف می‌زنند شخصّیت‌هایش. آخر می‌دانید، دیگر از حال و حوصله‌ی ما خارج است یک مردی اینقدر بی‌کفایت، هی عزیزم عزیزم کند در همه‌ی داستان و دست‌آخر، آن‌طوری بشود پایان ماجرا.

«یکی از مردها خیلی باید فکر بکند» و « چاره‌ای غیر از این ندارم احمد، گیرم روز تولَدت باشد» نیز داستان‌های خوبی هستند. ولی، به نظر من پایان ِ داستان ِ «گره‌گشایی‌‌‌‌» خیلی خنک بود.

تا فراموش نکرده‌ام این را هم اضافه کنم که، آقای فرهنگی برای تقدیم‌نومچه‌ی کتاب‌شان، حرفی از تولستوی را آورده‌اند که گفته است؛ «میان آدمیان چیزی نیست جز دیوارهایی که ساخته‌اند.» و ادامه داده‌اند؛ تقدیم به انسان‌هایی که می‌توانند دیوارها را فرو بریزند. بعد از اینکه کتاب را خواندم، حس ِ من این بود که در بیشتر داستان‌های این مجموعه، شخصیّت‌هایی اصلی انسان‌هایی بودند که می‌شد آنها را دیوار فرض کرد! آن‌وقت بود که جای خالی این آدم‌های دیوار‌شکن خیلی بزرگ شد. کاش …

مشخصات کتاب؛

از آسمون بارون می‌یاد لی‌لیا

 نوشته‌ی حسن فرهنگی

تهران: انتشارات کاروان

چاپ اوّل، 1386

176 صفحه

قیمت 1800 تومان

+ لینک‌های مرتبط (خرید آن‌لاین + معرفی و نقد و …) را در اینجا پیگیری کنید.

پُشتِ جلدِ کتاب نوشته‌اند که؛ خرده جنایت‌های زَناشوهری داستان زوجی است در پی حقیقت. تحلیلی ظریف از دلدادگی و زندگی زناشویی با طنزی سیاه که توی خواننده را هی متحیّر و شگفت‌زده و غافل‌گیرت می‌کند! که البته راست نوشته‌اند و همین‌طوری است داستان و همین اتفاق می‌افتد برای خواننده!

بعضی از تیکه‌های جالب در میان دیالوگ‌های این زن و شوهر؛

:: عقل در این نیست که جلوی احساسو بگیری، بلکه در اینه که همه چیزو احساس کنی. هر طور که باشه. ص ۱۵

:: وقتی عاشقم زجر می‌کشم، جور دیگه‌ای بلد نیستم عاشق باشم. ص ۲۳

:: مردها معشوقه می‌گیرن تا با زنشون بمونن درحالی‌که زن‌ها معشوق می‌گیرن تا شوهرشونو ترک کنن. ص ۶۰

:: عشق به یک مرد معنی‌اش چیه؟ این‌که علی‌رغم خودش، علی‌رغم خودت و علی‌رغم همه چیز و همه کس دوست داشته باشی. یعنی عشقت به کسی وابسته نیست. ص ۶۵

:: وقتی خشونت وارد یک زندگی می‌شه، دیگه چه فرقی می‌کنه کی بروزش می‌ده. ص ۶۸

:: مردها بی دل و جرأتن، نمی‌خوان با مشکلات زندگیشون روبه‌رو شن، دلشون می‌خواد فکر کنن که همه‌چی روبه‌راهه. درحالی‌که زن‌ها روشونو برنمی‌گردونن. ص ۸۳

:: مردها گناهشون خودخواهی شونه، زن‌ها خودمحوری‌شون. ص ۸۴

خرده جنایت‌های زناشوهری

 

 

 

 

مشخصات کتاب؛

خرده جنایت‌های زَناشوهری (نمایش‌نامه)

نوشته‌ی اریک امانوئل شمیت

ترجمه‌ی شهلا حائری

تهران؛ نشر قطره

چاپ پنجم، ۱۳۸۷

۸۸ صفحه

قیمت ۱۲۰۰ تومان

مرتبط؛

+ آخرین نویسنده‌ی قرن هجدهم (همشهری آن‌لاین)

+ یادداشتی در وبلاگ کرم کتاب

+ یادداشتی در وبلاگ باشگاه کتاب

+ دیگر آثار ترجمه‌ شده‌ی این نویسنده به فارسی

+ شهلا حائری داستان‌های دیگری از امانوئل اشمیت ترجمه می‌كند (خبر)

+ سایت رسمی نویسنده‌  

+ گفت‌وگوی اختصاصی با «اریک امانوئل اشمیت» (سيب‌ گاززده)

هر جا بهشت نباشد آنجا دوزخ است. ص ۴۹

كريستوفر مارلو (Christopher Marlowe) يكی از سه نمایشنامه‌نویس (همراه با ویلیام شکسپیر و بن جانسون) بزرگ تئاتر در انگلستان بوده است حدود سال‌های ۱۵۶۴ تا ۱۵۹۴ میلادی. یعنی، عمر کوتاهی داشت با همه‌ی نبوغ و نوآوری‌اش. از او سه نمایشنامه‌ی معروف به جای ‌مانده است؛ تیمور لنگ که در آن ماجرای کشورگشایی‌های تیمورلنگ را بازگو می‌کند. یهودی مالت که سرگذشت مردی ثروت‌پرست و طمع‌کار است. دكتر فاستوس که شاهکار ایشان است و درباره‌ی دانشمندی که روح خود را به شیطان می‌فروشد. حرص و آز تِم و دست‌مایه‌ی اصلی نمایشنامه‌های مارلو بوده است در ماجرای دکتر فاستوس هم دانشمند داستان شهوت زیادی دارد نسبت به دانش و تحصیل و همین باعث می‌شود که وجدان و عاطفه و ایمان‌اش را از دست بدهد و لعن و نفرین خدا را بخرد.در نمایشنامه‌ی دکتر فاستوس، یک‌جایی هر کدام از هفت گناه کبیره (غرور، حرص، خشم، حسد، شکم‌خوارگی، تنبلی و شهوت‌پرستی) بر دکتر فاستوس ظاهر می‌شوند و درباره‌ی خودشان و خصوصیّات‌شان می‌گویند که جالب است معرّفی‌هایشان. مثلاً حسد می‌گوید: ” من حسدم. پدرم تنوره‌ی بخاری پاک می‌کرد و مادرم ماهی خشک می‌کرد. من سواد ندارم و از همین جهت آرزو می‌کنم هر چه کتاب در دنیا هست سوخته می‌شد. از اینکه می‌بینم دیگران غذا می‌خورند لاغر می‌شوم. ای‌ کاش قحطی دنیا را فرامی‌گرفت و همه می‌مردند و من تنها می‌ماندم. آن وقت می‌دیدید چقدر چاق می‌شدم. ” ص ۵۷

اگر شما معتاد هستيد و اين كتاب را یافته‌اید تمنا داریم این فرصت را از دست ندهید و این را بخوانید!

خب، من معتاد نیستم ولی، کتاب را یافته‌ام و نمی‌شد از خواندن‌اش صرف‌نظر کرد! خدا را چه دیدید شاید هم با این بازی‌های روزگار، یک‌وقتی دری به تخته‌ای خورد و ما هم معتاد شدیم بل، کاری کرده باشیم در زندگی‌مان!

کتاب نامبرده، کتابچه‌ی کوچکی است با عنوان معتادان گمنام؛ برنامه‌ی معتادان گمنام (کتاب پایه) که ده فصل کلّی دارد؛ آیا من یک معتاد هستم؟ برنامه‌ی معتادان گمنام چیست؟ چرا این‌جا هستیم؟ چه باید کرد؟ سنت‌های دوازده گانه‌ی معتادان گمنام، بهبودی و لغزش، فقط برای امروز زندگی به روال برنامه و الهامات تازه‌ای خواهد شد

کتاب مفید و خوبی است. هرچند به نظر من خیلی توضیحاتِ اضافی دارد که حوصله‌ی آدم را سر می‌برد. شاید هم برای مخاطب ویژه‌ی کتابچه این‌طوری نباشد! اشکال دیگرش هم قطع خیلی جیبی ِ کتاب است با فونت ریز و سطرهایی که کم مانده در هم یکی شوند! این یکی قطعاً برای مخاطب ویژه هم آزاردهنده است. آدم کُفری می‌شود! به نظر من، باید یکسری از این کتابچه‌های رنگی مصور چاپ شود دراین‌باره، مدل کتاب‌های خانوم نظرآهاری و جملات و عبارات تأکیدی هم با تغییر فونت و رنگ مشخص شوند. کتاب پُر است از امیدواری‌های قشنگ که علاوه بر معتادان خیلی به کار ما هم می‌آید!

بعضی از جملات کتاب را با هم بخوانیم؛

:: بسیاری از ما معتقدیم که این بیماری (اعتیاد) مدت‌ها قبل از اولین بار مصرف، در ما وجود داشته است.

:: ما در رویای پیدا کردن فرمول معجزه‌آسایی بودیم که بتواند مشکل اصلی ما را که خودمان بودیم، حل کند. فراموش کردیم که چه‌طور کار کنیم، چه‌طور تفریح کنیم، چه‌طور نظر خود را بیان کنیم، چه‌طور به دیگران اهمیّت بدهیم و چه‌طور احساس کنیم؟

:: تازه وارد مهم‌ترین فرد در هر جلسه‌ای است. زیرا، ما فقط با در میان گذاشتن آن چه که داریم می‌توانیم آن را حفظ کنیم.

:: هدف اصلی ما پاک ماندن و رساندن پیام بهبودی به معتادی است که هنوز در عذاب است. ما با رفتن به جلسات، صحبت کردن و کمک به سایر معتادان، قادر به حفظ پاکی خود می‌شویم.

:: بهترین وسیله‌ی بهبودی، یک معتاد در حال بهبودی است. ما بر روی بهبودی و احساسات خود متمرکز می‌شویم، نه کارهایی که در گذشته کرده‌ایم. رفقا، اماکن و افکار سابق معمولاً تهدیدی برای بهبودی ما هستند. ما احتیاج به تغییر همبازی‌ها، زمین‌های بازی و اسباب‌بازی‌های خود داریم.

:: لغزش هرگز اجباری و یا اتفاقی نیست و در مورد آن به ما حق انتخاب داده شده است. لغزش علامت این است که ما در برنامه‌ی خود خلایی داریم. ما این جریان را با دست کم گرفتن برنامه‌ی بهبودی خود و پیدا کردن ره‌های گریز، در زندگی روزانه‌مان آغاز می‌کنیم.

:: ما مسئول بیماری خود نیستیم. فقط مسئول بهبودی خود هستیم.

می‌بینید؟ در یک حالت کلان‌تر، می‌شود همه‌ی این حرف‌های قشنگ را تعمیم داد به کل زندگی و مسائل و مشکلات آن. کافی‌ است که روشن‌بین باشیم و شاخک‌های‌مان حساسیّت خود را از دست ندهند‍!

به قول همین کتابچه؛” امیدهای تازه نمی‌توانند به درون یک فکر بسته راه پیدا کنند. روشن‌بینی چیزی است که به ما اجازه می‌دهد حرفی را که ممکن است باعث نجات زندگی‌مان شود، بشنویم. به ما امکان می‌دهد که به نظرات مخالف گوش بدهیم و پس از آن برای خودمان نتیجه‌گیری کنیم. روشن‌بینی، بصیرت دیدن چیزهایی را به ما می‌دهد که در طول زندگی باعث گمراهی ما شده‌اند.”

مشخصات کتاب؛

معتادان گمنام؛ برنامه معتادان گمنام

مترجم کمیته ترجمه

تهران؛ ترقی، ۱۳۸۳

۱۲۰ صفحه

مرتبط؛ 

+ وب‌سایت انجمن معتادان گمنام

انگار گفته بودی لیلی عنوان شیکی است خداییش. به خصوص که من آن صورتی کم‌رنگِ جلد کتاب را خیلی دوست دارم. این را بگذارید کنار آن دو جلد کتابِ دیگر ِ سپیده شاملو یعنی سرخی تو از من و دستکش قرمز که آنها نیز یکسره زرد و سرخ‌رنگ هستند. من که خیلی خوشم می‌آید! امّا، اینها همگی پوسته‌ی قضیه هستند که در جذب اوّلیه مؤثر هستند منتها آن محتوا و درونیّات کتاب … هرچند گاهی چنین رُمان‌هایی بس که ناخوب‌اند در یاد آدم می‌مانند همیشه! حالا نه اینقدر بد! ممکن است خیلی خواننده‌های دیگر هم دوست داشته باشند چنین داستانی را. دست‌کم آدم راحت می‌خواندش و زود تمام می‌شود. مثلاً زهره کلّی دوست داشت این رُمان را. اصلاً اینکه من خواندم کتاب را به دلیل به‌به و چه‌چه زهره بود! ولی، من دوست نداشتم داستان خانوم شاملو را. این شراره و مستانه‌ی مثلاً زن کلّی رو اعصابِ من بودند. آن مستانه بیشتر! که مثلاً از آن دخترهای سرزبان‌دار و روشنفکر و شاعر و فلان‌شده است ولی، در نقش یک دختر منفعلِ بدبختِ بی‌عرضه زندگی می‌کند! تازه، شانس آورده که خودش عاشق ِ محمود (شوهرش) نبوده و دست‌آخر، کارش به صرع و خودکشی کشیده!!! این شراره هم که … استغفرالله! پناه بر خدا بابت این جماعتِ زنِ نگون‌بخت که پیشونی‌نوشت‌شان را با درد و رنج و مصیبت نوشته‌اند و انگاری خودشان هم ذاتاً مستعد هستند برای جذبِ بدبیاری‌های متعدد!

به نظر من، انگار گفته بودی لیلی یک‌جور خاطره‌گویی زنانه بود بدون هیچ خلاقیّت ادبی یا شگفتی زبانی، فرمی، روایتی، … هرچی … یک نثر ِ ابتدایی با شخصیّت‌های معمولی که حتا تأثر خواننده را هم باعث نمی‌شوند به دلیل مصائب و مسائلِ زندگی‌شان. حتا، یک‌بار همدردی،هم‌دلی، هم‌حسی … نمی‌کنی با هیچ‌کدام‌شان! از ابتدای کتاب تا انتها، انگاری یکریز حرف و حدیث چندنفری را می‌شنوی (یعنی می‌خوانی) یا لحنِ تکراری و یکنواختی که هیچ حسی یا فکری را در آدم ایجاد نمی‌کند.

هرچند من واقعاً فلسفه‌ی این را نمی‌فهمم که چه‌طوری می‌شود این کتاب به عنوان رُمان برتر سال ۱۳۷۹ معرّفی می‌شود از سوی بنیاد گلشیری یا اینکه سپیده شاملو را هم‌وزنِ سیمین دانشور می‌دانند در ادبیات ایران ولی، هی می‌زنند توی سر میم.‌مؤدب‌پور که عامه‌پسند‌نویس است و یلدا و پریچهرش را مورد تمسخر قرار می‌دهند که چی؟!

البت، من از میم.‌مؤدب‌پور تنها یک کتاب خوانده‌ام به نام گندم. آن هم برای اینکه حوصله‌ی خواندن کتاب جدی نداشتم. برای فراغت خاطر بود خواندن‌اش. دست‌کم خوبی‌اش این بود که کلّی مرا به خنده و گریه واداشت. یعنی، باید شخصیّت داستان یک‌طوری باشد که توی خواننده نگران‌اش بشوی، درگیرش باشی. نه اینکه، سطر به سطر داستان را بخوانی و اصلاً خیالت هم نباشد که الان این یاروی راوی داستان بدبخت می‌شود یا خوشبخت؟ شاملو اینقدر هم توانا نبوده در پرداخت شخصیّت‌هایش.

من با خانوم لیلا صادقی موافقم درباره‌ی اشکال‌هایی که نوشته‌اند بر این کتاب وارد است. امّا، با این خانوم زیادی مخالف‌ام! مثلاً یک‌جایی نوشته‌اند بیان جزئیات ضروری! یکی از نکته‌های مثبتِ کتاب بوده است. خدا می‌داند که داستان فقط پُر است از طرح جزئیات بی‌خود درباره‌ی رفتار و یا اتّفاقی که می‌افتد و صحنه‌ای که قرار است نویسنده توصیف کند آن را. انگاری، آدم وقتِ تعریف کردن خاطره‌ای، مثلاً مراسم خواستگاری‌، حتا درباره‌ی تعداد دفعاتی که مادر شوهر آینده‌اش نفس کشیده هم حرف بزند یا بگوید که خواهرشوهرش چند بار حلقه‌اش را در انگشت‌اش چرخانده یا … از این حرفا دیگر.

این هم یک نقد جامعه‌شناختی است درباره‌ی انگار گفته بودی لیلی که بعید می‌دانم حتّا با توسل به کتاب نظریه‌های جامعه‌شناسی هم قابل فهم باشد! یعنی، این کلمات قلمبه سلمبه می‌شود انگار گفته بودی لیلی؟ بابا بی‌خیال! باز هزار رحمت به خانوم شاملو، آنقدر ساده و روان نوشته است که آدم را دیگر دچار مشکلاتِ درکی و فهمی نکند. همین‌اش جای تقدیر و تشکّر دارد چرا که حوصله‌ی آدم سر نمی‌رود و خیلی زود هم تمام می‌شود خواندن کتاب. گیرم، ته‌اش هیچی دستِ آدم را نمی‌گیرد حتّا کمی لذّت!

مشخصات کتاب؛

انگار گفته بودی لیلی

نوشته‌ی سپیده شاملو

تهران؛ نشر مرکز

چاپ اوّل ۱۳۷۹. چاپ نهم ۱۳۸6

 ۱۸۲ صفحه

قیمت ۲۷۰۰ تومان

مرتبط؛

+ نظرتون راجع به کتاب‌های سپیده شاملو چیه؟

+ نظر یک شاهد از غیب (کامنت مداد رنگی پیش از انتشار این حرف‌ها)

آقای برگمان! من خیلی شرمنده‌ی روح شما شدم امروز! در همه‌ی این بیست و چند سال حتّا یک فیلم از آثار شما (۴۲ فیلم) را هم ندیدم. الان نمی‌دانی چقدر افسوس می‌خورم! آخر، پارسال وقتی که مُردید، ککم هم نگزید! ملّت راه به راه درباره‌ی شما می‌نوشتند که دنیا بی‌برگمان شده است و ای داد و فغان و آه و ناله‌ای می‌کردند دیدنی! تازه، من فقط همین وبلاگ‌های فارسی را دیده‌ام! ببین در دنیا چه خبر بوده در غم فقدانِ تو! و منِ فلان‌شده! حتّا از نثار یک دریغ هم دریغ کرده بودم!

آقای کارگردانِ افسانه‌ای سوئد! امروز قسمت شد فیلم‌نامه‌ی سونات پاییزی (Höstsonaten) را بخوانم که شما نوشته‌ای و بعد، فیلم‌اش را ساخته‌ای. همان صفحه‌ی اوّل و مونولوگِ ویکتور کافی است تا آدم متوجه بشود با یک فیلم‌نامه‌ی معمولی و عادی سر و کار ندارد. پس، حواسم را جمع و فکرم را متمرکز کردم. هر چقدر بیشتر می‌خواندم، حسرت‌ام دو چندان می‌شد! چرا تماشای فیلم‌هایت قسمت ما نشده آقا؟

درست است که طرح داستانی سونات پاییزی ساده است؛ خانومی که از قضا نوازنده‌‌ی پیانو است، پس از مرگ معشوق‌اش، به دیدار دخترش می‌رود که هفت سال است از او بی‌خبر مانده … ووو … امّا، بعد شما با نهایت چیره‌درستی و شدّت ظرافت، چنان پیچیدگی‌ای را خلق می‌کنی در میان آدم‌های قصه‌ات که … به خدا معرکه‌ای! من کشته مُرده‌ی عشقی هستم که تو درباره‌اش نوشته‌ای؛ رابطه‌ی دختر و مادرش. حتّا وقتی ایوا (دختر) مادرش (شارلوت) را متهم می‌کند^۱ و از درِ نفرت وارد می‌شود تو حواست هست ته‌مانده‌ی محبّت از بین نرود … حواست هست راهی بگذاری برای بازگشت … گذشت … چقدر عاشق‌ این نوع روایت از زندگی‌ام که واقعی و طبیعی‌ است و انسانی.^۲ حتّی وقتی از مرگ می‌گویی، معتقدی پایانی در کار نیست.^۳ چقدر خوشحال‌ام که شما این‌طوری فکر می‌کردی و اعتقاد داشتی که “حدی وجود ندارد. نه برای افکار و نه برای احساسات.” و می‌توانی تأسف مرا درک کنی و محبّت‌ام را.

مشخصات کتاب؛

سونات پاییزی (فیلم‌نامه)

نوشته‌ی اینگمار برگمان

ترجمه‌ی بهروز تورانی

تهران؛ نشر مینا، ۱۳۷۲

۹۸ صفحه، مصوّر

قیمت ۶۵۰ تومان

۱ . “من کوچک و شکننده بودم و دوستت داشتم. تو مرا به خود پایبند کرده بودی. عشق مرا می‌خواستی. همان‌طور که می‌خواستی همه دوستت داشته باشند. جان من در دست تو بود. و تو همه‌ی این کارها را به نام دوست داشتن می‌کردی. مرتّب می‌گفتی که من و پدر و هلنا را دوست داری. و تو در درآوردن ادای دوست داشتن خبره بودی. آدم‌هایی مثل تو هیولا هستند. شماها را باید حبس کرد تا آزارتان به دیگران نرسد. یک مادر و دختر چه ترکیب وحشتناکی است از احساس‌ها و اشتباه‌ها و نابودکردن‌ها. همه‌چیز امکان‌پذیر است و همه‌چیز به نام دوست‌داشتن و دل‌سوزی انجام می‌شود. مادر باید زخم‌هایش را به دختر منتقل کند و دختر باید تاوان ناکامی‌های مادر را بپردازد. تلخ‌کامی‌های مادر تلخ‌کامی‌های دختر هم خواهد بود. مثل این است که بند ناف هیچ‌وقت بریده نشده. بدبختی دختر پیروزی مادر است و اندوه دختر لذّت پنهانی او. ” ص ۶۴

۲ .”… شاید بعضی‌ها استعداد بیشتری برای زندگی کردن دارند. شاید هم بعضی‌ها هرگز زندگی‌ نمی‌کنند بلکه فقط وجود دارند.” ص ۶۷

۳ . “از نظر من این یک امر کاملاً طبیعی است. او در دنیای دیگری زندگی می‌کند، اما در هر لحظه‌ای ما می‌توانیم به هم برسیم. خط فاصله‌ای در کار نیست. دیوار غیرقابل عبوری هم بین ما وجود ندارد. البته گاهی فکر می‌کنم که جایی که پسرم در آن زندگی می‌کند و نفس می‌کشد، چگونه جایی است. در همان حال می‌دانم که این را نمی‌شود توضیح داد. آن دنیا، دنیای احساسات آزاد شده است.” ص ۳۱